
Mặc
dù bầu cử đã qua và chỉ trong 48 giờ sau khi có kết quả, tổng thống
Obama cho biết sẽ đi Cam Bốt, Miến Điện, Thái Lan từ 17-20/11/1012, một
dấu hiệu cho biết việc ông sẽ củng cố và phá triển ASEAN và dân chủ hoá
các nước trong khối này. Dĩ nhiên, Việt Nam sẽ không tránh khỏi và các
thay đổi chính trị ở VN, sẽ dễ xảy ra trong bốn năm tới do ba áp lực: từ
dưới đi lên của dân chúng, từ trên đi xuống của hiện tượng tự diễn biến
và từ ngoài đi vào của HK và thế giới
(http://csis.org/publication/obama-trip-shows-purposeful-asia-focus-second-term).
Trong diễn văn chiến thắng đêm bầu cử, ông Obama đã ngầm nhắn gởi
việc ủng hộ dân chủ cho VN qua câu
“Chúng ta đừng quên rằng trong khi
chúng ta đang nói chuyện ở đây, dân chúng ở những quốc gia xa xôi khác
đang rủi ro tánh mạng của họ chỉ để muốn được có cơ hội tranh luận về
những vấn đề thiết thân, cơ hội để bỏ phiếu như chúng ta đã làm ngày hôm
nay.”
Tổng thống Obama thắng cử 332 vs 206 cử tri đoàn cho ông Romney, vẻ
vang hơn các sự tiên đoán. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cay đắng và bất mãn
trong một số cử tri, cho rằng cách bầu gián tiếp qua cử tri đoàn tạo bất
công cho đảng Cộng Hoà, hệ thống này đã cổ lỗ sĩ, lập ra cách đây hơn
200 năm vì phương tiện truyền thông vận chuyển còn thô sơ, tại sao không
bầu phổ thông toàn quốc.
Vấn đề không đơn giản như vậy vì Hoa Kỳ ngoài việc là một quốc gia
(nation state) nó còn là liên bang (united states) mà các tiểu bang, đa
số là các tiểu bang ít dân, muốn vừa có sự độc lập đối nội vừa có vai
trò và không bị bỏ rơi trong cuộc bầu cử tổng thống. Do đó, nếu bầu phổ
thông toàn quốc hay bầu qua cử tri đoàn nhưng cử tri đoàn đại diện theo
tỷ lệ phiếu mà ứng cử viên có được trong mỗi tiểu bang thì cả hai cách
này đều giống nhau là làm cho các tiểu bang ít dân bị các đảng bỏ rơi.
Cho nên vấn đề không nằm ở chỗ hệ thống cổ lỗ sĩ của thời đi xe ngựa
để chạy đưa tin. Vấn đề nằm ở chỗ là dù trên 200 năm trước hay bây giờ
thì sự hội nhập thực sự của đất nước này đòi hỏi các tiểu bang ít dân và
các nhóm thiểu số không bị bỏ rơi. Điểm đặc biệt nhất của hiến pháp Hoa
Kỳ mà có lẽ trên thế giới các hiến pháp dân chủ khác không bì kịp là:
Tuy qui định đất nước đi theo hướng của đa số nhưng hầu hết các điều
khoản trong đó là để bảo vệ thiểu số, giới hạn quyền lực và ngăn ngừa sự
hiếp đáp của đa số.